Ból pięty przy chodzeniu może skutecznie utrudnić codzienne funkcjonowanie. Czasami pojawia się tylko podczas pierwszych kroków po wstaniu z łóżka, innym razem nasila się po dłuższym spacerze, treningu lub wielu godzinach spędzonych na nogach. Może być odczuwany pod piętą, z jej tyłu albo po bokach. Różne mogą być również jego przyczyny.
Pięta każdego dnia poddawana jest znacznym obciążeniom. Podczas chodzenia i biegania uczestniczy w przenoszeniu sił działających pomiędzy podłożem a kończyną dolną. Nic więc dziwnego, że przeciążenie struktur znajdujących się w tej okolicy może prowadzić do pojawienia się dolegliwości.
Do możliwych przyczyn bólu pięty należą między innymi:

Znaczenie mogą mieć również gwałtowne zwiększenie aktywności fizycznej, długotrwałe stanie, bieganie po twardym podłożu czy niedostosowane do aktywności obuwie.
Ból pod piętą jest jedną z częstszych postaci dolegliwości w tej okolicy. Nierzadko wiąże się z problemami dotyczącymi rozcięgna podeszwowego. Rozcięgno podeszwowe jest mocnym pasmem tkanki biegnącym po podeszwowej stronie stopy. Łączy okolicę kości piętowej z przednią częścią stopy i uczestniczy w prawidłowej pracy jej łuku. Powtarzające się przeciążenia tej struktury mogą prowadzić do bólu w okolicy przyśrodkowej części pięty i podeszwy stopy. Charakterystyczne bywa nasilenie dolegliwości podczas pierwszych kroków po okresie bezczynności. Nie oznacza to jednak, że każdy ból pod piętą jest problemem rozcięgna podeszwowego. Podobne dolegliwości mogą mieć inne źródło, dlatego utrzymujący się lub nasilający ból warto skonsultować ze specjalistą.
Jednym z pierwszych skojarzeń z bólem pięty jest ostroga piętowa.
Ostroga jest zmianą kostną widoczną w badaniach obrazowych w okolicy kości piętowej. Warto jednak wiedzieć, że samo stwierdzenie takiej zmiany nie przesądza jeszcze, że właśnie ona odpowiada za odczuwany ból.
Zmiany tego rodzaju mogą występować również u osób bez dolegliwości.
Dlatego w diagnostyce ważniejszy od samego „znalezienia ostrogi” jest pełny obraz kliniczny – charakter bólu, badanie pacjenta, jego aktywność oraz inne możliwe przyczyny problemu.
Jeżeli ból lokalizuje się przede wszystkim z tyłu pięty, uwagę zwraca między innymi ścięgno Achillesa.
Jest to największe ścięgno w ludzkim organizmie, łączące mięśnie łydki z kością piętową. Jest intensywnie wykorzystywane podczas chodzenia, biegania, wspinania się na palce czy wykonywania podskoków. Dolegliwości w tej okolicy mogą wystąpić np. po zwiększeniu intensywności treningów lub na skutek powtarzających się przeciążeń. Ból może pojawiać się w obrębie samego ścięgna albo w miejscu jego przyczepu do kości piętowej. W przypadku nagłego, ostrego bólu z tyłu pięty, szczególnie jeśli towarzyszy mu charakterystyczne „trzaśnięcie”, obrzęk lub problem ze staniem na palcach, konieczna jest szybka konsultacja medyczna ze względu na możliwość poważnego uszkodzenia ścięgna Achillesa.
Ból pięty po długim chodzeniu może mieć związek z przeciążeniem tkanek stopy. Szczególnie istotna jest sytuacja, w której w krótkim czasie znacząco zwiększamy poziom aktywności.
Dobrym przykładem może być weekend nad morzem. Osoba, która na co dzień prowadzi siedzący tryb życia i wykonuje niewiele kroków, podczas krótkiego wyjazdu często chce maksymalnie wykorzystać czas – spaceruje brzegiem morza, zwiedza okolicę i spędza wiele godzin na nogach. Dla nieprzyzwyczajonych do takiej aktywności stóp oznacza to nagły wzrost obciążenia.
Nie oznacza to oczywiście, że ze spacerów trzeba rezygnować. Warto jednak zwiększać aktywność stopniowo, szczególnie jeśli wcześniej pojawiały się dolegliwości stóp, kostek czy kolan.
Obuwie może wpływać na komfort chodzenia i sposób obciążania stopy. Problem może pojawić się szczególnie wtedy, gdy buty są źle dopasowane do stopy lub rodzaju wykonywanej aktywności.
Podczas długich spacerów warto zwrócić uwagę przede wszystkim na wygodę obuwia. Nowych butów lepiej również nie testować po raz pierwszy podczas całodziennej wycieczki.
Nie należy jednak zakładać, że wymiana obuwia rozwiąże każdy przypadek bólu pięty. Jeśli dolegliwości są intensywne lub utrzymują się mimo ograniczenia przeciążenia, wskazana może być dokładniejsza diagnostyka.
To zależy przede wszystkim od jego przyczyny. W przypadku świeżych dolegliwości związanych ze znaczącym zwiększeniem aktywności pierwszym krokiem może być czasowe ograniczenie czynności wywołujących ból i dostosowanie poziomu obciążenia.Nie musi to oznaczać całkowitego zaprzestania ruchu. W wielu przypadkach ważniejsze jest odpowiednie zarządzanie aktywnością niż bezwzględny odpoczynek.W zależności od rozpoznania postępowanie może obejmować między innymi odpowiednio dobrane ćwiczenia, pracę nad zakresem ruchu, stopniowe wzmacnianie określonych grup mięśniowych oraz modyfikację aktywności.Nie warto natomiast wykonywać przypadkowego zestawu ćwiczeń znalezionego w internecie wyłącznie dlatego, że pomógł innej osobie z bólem pięty. Podobny objaw nie zawsze oznacza ten sam problem.

W przypadku dolegliwości związanych z układem ruchu pomocna może być konsultacja fizjoterapeutyczna.
Pierwszym etapem powinno być zebranie informacji dotyczących problemu. Fizjoterapeuta może zapytać między innymi o lokalizację i charakter bólu, moment jego pojawienia się, wcześniejsze urazy, codzienną aktywność i sytuacje nasilające objawy.
Następnie przeprowadzane jest badanie funkcjonalne. W zależności od problemu ocenie mogą podlegać m.in. ruchomość stopy i stawu skokowego, siła mięśniowa oraz sposób wykonywania określonych ruchów.
Dopiero na tej podstawie można zaplanować odpowiednie postępowanie.
W terapii bólu pięty – zależnie od rozpoznania – ważną rolę mogą odgrywać ćwiczenia i stopniowe dostosowywanie obciążeń. Fizjoterapia nie powinna więc ograniczać się wyłącznie do działania w miejscu, w którym pacjent odczuwa ból.
Dla osób, które chcą połączyć wypoczynek z większą troską o sprawność, ciekawym rozwiązaniem może być rehabilitacja nad morzem. Zmiana codziennego rytmu daje więcej czasu na odpoczynek, ale także na odpowiednio dobraną aktywność i – jeśli istnieją ku temu wskazania – fizjoterapię.
Konsultację warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy ból pięty utrzymuje się, nawraca, stopniowo się nasila lub ogranicza normalne chodzenie.
Szybszej oceny medycznej wymagają zwłaszcza sytuacje, gdy:
W takich przypadkach nie warto próbować samodzielnie „rozchodzić” problemu.
W wielu problemach układu ruchu dotyczących stopy fizjoterapia jest jednym z elementów postępowania. Jej zakres powinien być dobrany do przyczyny dolegliwości, wyników badania i możliwości danej osoby.